The Rhetorical Functions of Requestive Constructions in Sūrah al-Furqān and Their Psychological and Educational Implications: An Analytical Study
أساليب الإنشاء الطلبي في سورة الفرقان ودلالاتها النفسية والتربوية: دراسة بلاغية تحليلية
DOI:
https://doi.org/10.53762/alqamar.09.03.02Keywords:
Al-Inshāʾ al-Ṭalabī; Sūrah al-Furqān; Qur’anic Rhetoric; Rhetorical Devices; Psychological Guidance; Educational Guidance; Qur’anic Discourse; Arabic Rhetoric; Contextual MeaningAbstract
This study examines the rhetorical functions and psychological and educational dimensions of al-Inshāʾ al-Ṭalabī (requestive expressions) in Sūrah al-Furqān. It aims to identify the principal forms of requestive expression in the Sūrah, analyze their rhetorical meanings in relation to their contextual settings, and explore their contribution to psychological and educational guidance. The study employs an inductive approach to identify relevant textual instances and a descriptive-analytical approach to examine their structures, contextual meanings, and rhetorical functions. It focuses on five major forms: command, prohibition, interrogation, wish, and vocative expression. The analysis demonstrates that these forms frequently extend beyond their primary linguistic meanings to convey context-dependent rhetorical purposes. Commands may function as guidance, reassurance, supplication, or encouragement, while prohibitions may serve as warnings, establish doctrinal distinctions, and counter false expectations. Interrogative expressions expose the errors and assumptions of the polytheists and may convey denial, rebuke, amazement, affirmation, or consolation. Wish and vocative expressions contribute to the depiction of regret, grief, supplication, and emotional distress. The study concludes that the diversity of requestive expressions in Sūrah al-Furqān reflects the precision and eloquence of Qur’anic discourse. Their contextual variation simultaneously engages the intellect, shapes emotional responses, and directs human conduct, thereby contributing to faith formation, moral refinement, behavioral correction, and the development of a balanced and responsible personality.
References
Sayf al-Dīn Miftāḥ al-Munīr, Taḥlīl kalām al-inshāʾ al-ṭalabī fī Sūrat Yā-Sīn wa-tanfīdhuhu fī taʿlīm al-balāgha (undergraduate thesis, Institut Agama Islam Negeri Ponorogo, 2019), https://etheses.iainponorogo.ac.id/7197/.
Ḥalīmah al-Saʿdiyyah, Al-inshāʾ al-ṭalabī fī Sūrat al-Kahf: Taḥlīl balāghī mawḍūʿī wa-qīmuhu al-tarbawiyyah (undergraduate thesis, Universitas Islam Negeri Sunan Gunung Djati Bandung, 2019), https://digilib.uinsgd.ac.id/23239/.
Nūrha Līzā, Kalām al-inshāʾ al-ṭalabī fī al-Qurʾān al-karīm Sūrat al-Wāqiʿah: Dirāsah balāghiyyah wa-taṣmīm taʿlīmih (undergraduate thesis, Universitas Islam Negeri Walisongo Semarang, 2025).
Anggun Luthfiyah Amir, Kalām al-inshāʾ al-ṭalabī fī Sūrat al-Shuʿarāʾ: Dirāsah taḥlīliyyah balāghiyyah (undergraduate thesis, Universitas Hasanuddin, 2022),
https://repository.unhas.ac.id/id/eprint/30232/.
Fahd ibn Muḥammad ibn Fahd al-ʿAmmār, “Al-usālīb al-inshāʾiyyah fī qiṣṣat Ṣāliḥ ʿalayhi al-salām fī al-Qurʾān al-karīm: Dirāsah balāghiyyah taḥlīliyyah,” Ḥawliyyat Kulliyyat al-Lughah al-ʿArabiyyah bi-Jarjā 12, no. 6 (2008): 4525–89,
https://doi.org/10.21608/bfag.2008.29228.
Izmī Islāmiyyah, Kalām al-inshāʾ al-ṭalabī fī Sūrat al-Naml: Dirāsah taḥlīliyyah balāghiyyah fī ʿilm al-maʿānī (undergraduate thesis, Universitas Islam Negeri Sultan Maulana Hasanuddin Banten, 2023).
Iqbāl Fatḥ Allāh, Al-inshāʾ al-ṭalabī fī Sūrat Yūsuf wa-aghrāḍuhu al-balāghiyyah: Dirāsah taḥlīliyyah balāghiyyah (undergraduate thesis, Universitas Islam Negeri Kiai Haji Achmad Siddiq Jember, 2022), http://digilib.uinkhas.ac.id/10564/.
ʿAbd al-Qādir al-Jurjānī, Dalāʾil al-iʿjāz, ed. Maḥmūd Muḥammad Shākir (Cairo: Maktabat al-Khānjī, 1992).
al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha, ed. ʿAbd al-Raḥmān al-Barqūqī (Beirut: Dār al-Jīl, 1998).
Hāshim al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha fī al-maʿānī wa-al-bayān wa-al-badīʿ (Beirut: al-Maktabah al-ʿAṣriyyah, 1999); al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha; al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, ed. ʿAbd al-Ḥamīd Hindāwī (Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah, 1987).
al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha.
al-Jurjānī, Dalāʾil al-iʿjāz; al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Jurjānī, Dalāʾil al-iʿjāz; Muḥammad al-Ṭāhir ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr (Tunis: al-Dār al-Tūnisiyyah lil-Nashr, 1997).
al-Qazwīnī, Al-Talkhīṣ fī ʿulūm al-balāgha; Badr al-Dīn al-Zarkashī, Al-Burhān fī ʿulūm al-Qurʾān, ed. Muḥammad Abū al-Faḍl Ibrāhīm (Cairo: Dār Iḥyāʾ al-Kutub al-ʿArabiyyah, 1957).
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr; Muḥammad ibn Jarīr al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān fī taʾwīl āy al-Qurʾān, ed. ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Muḥsin al-Turkī (Cairo: Dār Hajr, 2001).
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr; Muḥammad ibn Aḥmad al-Qurṭubī, Al-Jāmiʿ li-aḥkām al-Qurʾān, ed. Aḥmad al-Bardūnī and Ibrāhīm Aṭfīsh (Cairo: Dār al-Kutub al-Miṣriyyah, 1964).
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr; al-Qurṭubī, Al-Jāmiʿ li-aḥkām al-Qurʾān.
Aḥmad ʿUbayd, “Ṣifāt ʿibād al-Raḥmān kamā tuṣawwiruhā Sūrat al-Furqān: Dirāsah mawḍūʿiyyah,” al-Dirāyah 15, no. 15, pt. 3 (2015): 355–432, https://doi.org/10.21608/drya.2015.8082.
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Fikrī al-Najjār, “Al-tamāsuk al-naṣṣī wa-ahammiyatuhu fī taḥlīl al-khiṭāb al-Qurʾānī: Sūrat al-Furqān namūdhajan,” Majallat Jāmiʿat al-Shāriqah lil-ʿulūm al-insāniyyah wa-al-ijtimāʿiyyah 18, no. 1B (2021): 392–420, https://doi.org/10.36394/jhss/18/1B/16.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Muḥammad ibn Mukarram ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab (Beirut: Dār Ṣādir, 1414 AH), s.v. “wajjaha.”
ʿAbd al-ʿAẓīm al-Najjātī, Al-tawjīh al-nafsī fī al-Qurʾān al-karīm (Cairo: Dār al-Shurūq, 2001).
al-Najjātī, Al-tawjīh al-nafsī fī al-Qurʾān al-karīm.
Muḥammad Quṭb, Manhaj al-tarbiyah al-Islāmiyyah (Cairo: Dār al-Shurūq, 1401 AH).
Ibn Qayyim al-Jawziyyah, Madārij al-sālikīn bayna manāzil iyyāka naʿbudu wa-iyyāka nastaʿīn, ed. Muḥammad Hāmid al-Fiqī (Beirut: Dār al-Kutub al-ʿArabiyyah, 1425 AH).
al-Najjātī, Al-tawjīh al-nafsī fī al-Qurʾān al-karīm; Quṭb, Manhaj al-tarbiyah al-Islāmiyyah.
al-Najjātī, Al-tawjīh al-nafsī fī al-Qurʾān al-karīm; Quṭb, Manhaj al-tarbiyah al-Islāmiyyah.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 164.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 35–42.
Imruʾ al-Qays ibn Ḥujr, Dīwān Imruʾ al-Qays, ed. Muḥammad Abū al-Faḍl Ibrāhīm (Beirut: Dār al-Maʿārif, n.d.), 8–26, line 1.
Imruʾ al-Qays, Dīwān Imruʾ al-Qays, line 46.
ʿUmar ibn Abī Rabīʿah, Dīwān ʿUmar ibn Abī Rabīʿah, ed. Muḥammad Muḥyī al-Dīn ʿAbd al-Ḥamīd (Cairo: Maṭbaʿat al-Saʿādah, 1960).
Abū Dāwūd al-Sijistānī, Sunan Abī Dāwūd, “Kitāb al-Manāsik,” bāb fī al-fidyah, ḥadīth no. 1855.
Muḥammad ibn ʿĪsā al-Tirmidhī, Sunan al-Tirmidhī, “Kitāb al-Aṭʿimah,” bāb mā jāʾa fī al-tasmiyah ʿalā al-ṭaʿām, ḥadīth no. 1857.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 166.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 42–48
Aḥmad ibn Shuʿayb al-Nasāʾī, Sunan al-Nasāʾī, “Kitāb al-Nikāḥ,” bāb taḥrīm al-raḍāʿah, ḥadīth no. 3301.
Muḥammad ibn Ismāʿīl al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, “Kitāb al-Adhān,” bāb idhā ḥaḍara al-ṭaʿām wa-uqīmat al-ṣalāh, ḥadīth no. 672.
al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, “Kitāb al-Zakāh,” bāb al-taḥrīḍ ʿalā al-ṣadaqah, ḥadīth no. 1433.
Muslim ibn al-Ḥajjāj, Ṣaḥīḥ Muslim, “Kitāb al-Ṭahārah,” bāb al-nahy ʿan al-istinjāʾ bi-al-yamīn, ḥadīth no. 267.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 168.
al-Jurjānī, Dalāʾil al-iʿjāz, 49–56.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 80–85.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 50.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 82.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 51.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 83.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 52.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 84.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 170.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 88–92.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 55.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 89.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha, 56.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 90.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 171.
al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm, 172.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 93–96.
Ismāʿīl ibn al-Qāsim Abū al-ʿAtāhiyah, Dīwān Abī al-ʿAtāhiyah, ed. ʿAbd al-Raḥmān al-Māzinī (Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah, 1996).
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha, 95.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha; al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm; al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “naẓara”; al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “daʿā.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; Ismāʿīl ibn ʿUmar ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿaẓīm, ed. Sāmī ibn Muḥammad al-Salāmah (Riyadh: Dār Ṭaybah, 1999).
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “jāhada.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; Fakhr al-Dīn al-Rāzī, Mafātīḥ al-ghayb, ed. Muḥammad Muḥyī al-Dīn ʿAbd al-Ḥamīd (Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī, 1420 AH); ʿAbd al-Raḥmān ibn Nāṣir al-Saʿdī, Taysīr al-karīm al-Raḥmān fī tafsīr kalām al-Mannān (Riyadh: Muʾassasat al-Risālah, 2000).
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “wakala”; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “sabbaḥa.”
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “ṣarafa.”
Sayyid Quṭb, Fī ẓilāl al-Qurʾān (Cairo: Dār al-Shurūq, 2003).
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “wahaba”; al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha; al-Sakkākī, Miftāḥ al-ʿulūm.
al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “mā.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿaẓīm.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “hamza.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; al-Rāzī, Mafātīḥ al-ghayb; al-Saʿdī, Taysīr al-karīm al-Raḥmān.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha; al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “mā.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “hamza.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿaẓīm.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr; al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān.
ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr; al-Qurṭubī, Al-Jāmiʿ li-aḥkām al-Qurʾān.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “qāla.”
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha; al-Khaṭīb, Jawāhir al-balāgha.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “layta”; al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿaẓīm; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Ibn Manẓūr, Lisān al-ʿArab, s.v. “wāw.”
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
al-Qazwīnī, Al-Īḍāḥ fī ʿulūm al-balāgha.
al-Ṭabarī, Jāmiʿ al-bayān; ibn ʿĀshūr, Al-Taḥrīr wa-al-tanwīr.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Md. Omar Faruq, Abu Bakr Siddique Rahmani (Author)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.